गावगाड्याच्या राजकारणात पॅनलचा खेळखंडोबा
धनंजय गुंदेकर - 9689043949
असं म्हणतात कि लोकसभा एकवेळ सोपी मात्र गावात सरपंच होणे अवघड. याच पार्श्वभूमीवर आगामी तीन-चार महिन्यांवर येऊ घातलेल्या निवडणुकांमध्ये यंदा जरा नाविन्यता आहे. भाजप सरकारने कमळाबाईला घराघरात पोहोचविण्यासाठी
निर्णय तर झाला आहे कि सरपंच जनतेतून होणार.
सत्ताधारी पॅनलला बाजूला काढण्यासाठी सरपंचपदाचा उमेदवार सर्वसमावेशक नेतृत्व असणारा असणे अत्यंत गरजेचे बनलेले असून यातुनच गावातील कौल कुणाकडे आहे कळून येणार आहे. मात्र जनतेतून सरपंच या निर्णयाने एका गावात अधिक उमेदवार उभे राहिल्यानेही पॅनलपद्धतीच्या तोट्यांचा सामना करावा लागणार आहेच. एका गावात जर १ हजार मतदार असतील आणि ८ उमेदवार उभे असतील तर तेथे विजयासाठी ३०० च्या जवळपासच मतदान गरजेचे आहे.
गावगाड्याच्या राजकारणात विकासापेक्षा आणि लोकांच्या कामापेक्षा राजकीय वजन, वयक्तिक संबंध, भांडणे, जात, भावकी, मित्र, नाते, पैसा, स्वभाव, राहणीमान असे कितीतरी गोष्टींची दखल घेत सरपंचाची निवड केली जाते. जो मतदार सरपंचपदाच्या निवडीवेळी चाणाक्ष, चौकस राहतो तो मात्र इतर वस्तू खरेदी, लग्न इत्यादींसाठी चौकस आणि चाणाक्ष राहत
मात्र या नव्या सुधारणा, परिवर्तनवादी पिढीला धक्का बसतो त्या पॅनलरचनेने आणि मतदारांच्या पैस्यावर विकण्याणे. बऱ्याचशा गावातील मतदार हे कामानिमित्त बाहेरगावी मुंबई, पुणे, औरंगाबाद अशा विविध ठिकाणी स्थायिक झालेले असतात. त्यांना गावच्या विकासाचे काहीही देणेघेणे नसते त्या मतदारांना येण्याजाण्यासाठी तसेच खर्च
अशा कितीतरी अट्टाहासी जमावाजमवीतून प्रतिमानिर्मिती होते. गावस्तरावर एखाद्याची दहा कामे केली आणि आपल्याकडून १ काम जरी नाही झाले तरी पुढील जो कोणी ग्रामस्थ असतो तो एकतर नाराज होतो अथवा थेट आपल्या विरोधकांकडे जातो. या सर्व गोष्टींतून पुढे तयार होते ते गावचे नेतृत्व! जर कोणी गावच्या सरपंचाचे लोकांना आपल्याकडे आकर्षित ठेवण्याचे धोरण मॅनेजमेंट कोशल्यातून पहिले तर त्यापुढे एमबीए पदवीधारक फिका पडेल असे त्यांचे धोरण असते! गावचा सरपंच गावचा जसा प्रथम नागरिक असतो तसा त गावच्या अडीअडचणी, तंटे, समस्या, सुखदुःखाचा भागीदारही असतो. सरपंचानी जर गटातटाचे धोरण स्वीकारउन सत्ताकारभार चालवला तर गावात राजकारण माजून गाव नासायला सुरुवात होते. ग्रामपंचायत निवडणूक हि मराठवाड्यात धुरवडीच्या सनसारखी असते. या सणात जसे कोणीही काहीही बोलते तसे या निवडणुकीतही आरोपांची धूळधा
ज्याच्या खिशात पैका त्याचेच ऐका ,
अशा धोरणामुळेही गावगाड्याच्या विकासाला खोडा बसून संधीसाधू नेतृत्वाला प्राधान्य मिळते. या ग्रामपंचायत निवडणुकांनी गावचेगावपण हेरावून घेतले आहे. मात्र आता पुन्हा संधी आहे नवनवनिर्माणाची ! मात्र सरपंच होण्यास इच्छुकांनी वरील माहिती डोस्क्यात फिट्ट करून घेणे अत्यंत गरजेचे असून मतदानाच्या आदल्या रात्री आपल्या कार्यकर्त्यांच्या घरात विरोधकांचे समर्थक न घुसून देणे हा कानमंत्र सदैव ध्यानात ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे बाकी या थेट निर्णयामुळे पॅनलचा मात्र खेळखंडोबा झाला!
